Бейсенбайұлы Ж. Шоқан. Ерек туған феномен: Тарихи –ғұмырнамалық роман – эссе/ Жарылқап Бейсенбайұлы. – Алматы: «Керемет медиа», 2025. – 496 бет+32 бет түрлі түсті жапсырма.
«Шоқан» — белгілі жазушы, журналист және көрнекті шоқантанушы ғалым Жарылқап Бейсенбайұлының Алматыдағы «Қазақстан» баспасынан жарық көрген (сонымен қатар «Ғибратты ғұмыр» сериясымен шыққан) іргелі тарихи-ғұмырнамалық роман-эссесі. Автор бұл туындыны жазу үшін ұлы ғалым Шоқан Уәлихановтың Омбы, Петербург, Семей және Қашқарияға жасаған тарихи экспедицияларының ізімен өзі арнайы жүріп өткен. Кітапта Шоқанның балалық шағынан бастап, өмірінің соңғы күндеріне дейінгі кезең мұрағаттық құжаттар мен жаңа ғылыми деректер негізінде тәптіштеп баяндалады. Мысалы, автор Шоқанның бұрын айтылып жүргендей Құсмұрын бекінісінде емес, әкесі Шыңғыстың «Күнтимес» атты қонысында дүниеге келгенін нақты тарихи айғақтармен дәлелдейді. Роман-эсседе Шоқанның Шығыс Түркістанға (Қашқарға) жасаған атақты саяхаты, саудагер Әлімбайдың кейпінде ажал мен қауіп-қатерге бас тіге отырып, құпия мәліметтер жинауы көркем тілмен суреттеледі. Сонымен қатар, ғалымның ішкі тебіреністері, оның полковник Черняевтің қатыгездігіне қарсы шығып, әскери жорықтан бас тартуы секілді өмірінің торығулы сәттері теңдессіз психологиялық шеберлікпен ашылған. Кітапта тек Шоқан ғана емес, оның айналасында болған заңғар тұлғалар — Ф. Достоевский, П. Семёнов-Тян-Шанский, Г. Потанин және қазақ даласының біртуар перзенттері Кенесары, Наурызбай ханның тағдырлары да қатар өріліп, талданады.